Travma Bilgili Oyunculuk®, oyunculuk eğitiminde sinir sistemi, beden sınırları, rıza, seçim hakkı ve fiziksel-psikolojik güvenliği eğitim sürecinin bir parçası olarak ele alan bir çalışma çerçevesidir.
Tiyatrohane, bu yaklaşım üzerinde 2019’dan bu yana çalışıyor ve 2022’den bu yana yaklaşımın araçlarını oyunculuk eğitim programlarının içine entegre ediyor.
Travma Bilgili Oyunculuk Neden Gerekli?
Oyunculuk eğitimi bedeni, duyguları, ilişkileri ve zaman zaman yoğun uyaranları çalışma malzemesi olarak kullanır. Ancak yaratıcı derinlik, kişinin kendi sınırlarını aşmaya zorlanmasıyla aynı şey değildir.
Travma Bilgili yaklaşım, oyuncunun sinir sistemi tepkilerini ve bedenden gelen bilgiyi fark edebilmesine alan açar. Amaç zorlayıcı duyguları ortadan kaldırmak değil; oyuncunun çalışma sırasında seçim alanını, sınırlarını ve regülasyon araçlarını koruyabilmesini desteklemektir.
Güvenli ve etik oyunculuk eğitimi üzerine daha ayrıntılı okuyun →
Tiyatrohane’de Travma Bilgili Oyunculuk Nasıl Çalışılır?
Travma Bilgili Oyunculuk®, Tiyatrohane’de oyunculuk ve doğaçlamadan ayrı yürütülen tek başına bir ders değildir. Yaklaşımın araçlarını eğitim sürecinin içine yerleştiriyoruz.
Çalışmalarda bedensel farkındalık, ihtiyaç ve sınır farkındalığı, sinir sistemi temelli farkındalık, seçim hakkı, rıza ve şeffaf çalışma çerçevesi gibi araçlardan yararlanıyoruz.
Amaç oyuncuya belirli bir duyguyu “ürettirmek” değildir. Bunun yerine oyuncunun çalışma sırasında şu sorularla kendi deneyimini fark edebilmesini destekliyoruz:
“Şu anda bende ne oluyor?”
Bedenden ve sinir sisteminden gelen bilgiyi fark etmek.
“Neye ihtiyacım var?”
İhtiyaçları ve sınırları çalışma sürecinin bir parçası olarak tanımak.
“Buradaki seçim alanım nerede?”
Katılım biçimini uyarlayabilmek ve seçim hakkını korumak.
Travma Bilgili Oyunculuğun Temel İlkeleri
Güvenlik
Fiziksel ve psikolojik güvenliği öğrenmenin koşullarından biri olarak ele almak.
Şeffaflık ve Öngörülebilirlik
Çalışmanın amacı, sınırları ve süreci hakkında mümkün olduğunca açık olmak.
Seçim Hakkı
Katılımcının bir çalışmayı uyarlayabilmesi, durdurabilmesi veya farklı bir katılım biçimi seçebilmesi.
Sınırlar ve Rıza
Beden, temas ve kişisel paylaşım konusunda açık onayı merkeze almak.
İş Birliği
Eğitmeni mutlak otorite yerine öğrenme sürecini yapılandıran kişi olarak konumlandırmak.
Sinir Sistemi Farkındalığı
Oyuncunun uyarılma, kapanma, bağlantı ve regülasyon hâllerini fark edebilmesine araç sunmak.
Travma Bilgili Oyunculuk Ne Değildir?
Terapi değildir.
Oyunculuk eğitmeni katılımcının travmasını teşhis etmez veya tedavi etmez.
Travmayı ortaya çıkarma yöntemi değildir.
Kişisel veya travmatik deneyimlerin performans malzemesi olarak paylaşılması zorunlu değildir.
Zor duygulardan kaçınmak değildir.
Amaç oyuncuyu zorlayıcı materyalden uzak tutmak değil; bu materyalle çalışırken seçim alanını, sınırları ve regülasyon kapasitesini gözetmektir.
Her zaman rahat olmak anlamına gelmez.
Öğrenme ve performans zaman zaman zorlayıcı olabilir. Travma bilgili çerçeve, yaratıcı zorlanma ile sınır ihlalini birbirinden ayırmayı önemser.
Travma Madenciliği Nedir?
Oyuncunun kişisel ve özellikle travmatik deneyimlerinin, yeterli güvenlik ve seçim alanı kurulmadan performans amacıyla açılmaya zorlanması ciddi etik ve pedagojik sorunlar doğurabilir.
Travma Bilgili Oyunculuk duygusal derinliği reddetmez. Ancak kişisel travmayı derin performansın zorunlu hammaddesi olarak görmez.
Oyunculuk Eğitimi ve Pedagoji
Travma bilgili yaklaşım yalnızca bireysel oyuncunun kullanabileceği araçlardan oluşmaz. Eğitmenin dili, sınıftaki güç ilişkileri, temas ve rıza protokolleri, geri bildirim biçimleri ve kurum kültürü de bu çerçevenin parçalarıdır.
Bu nedenle yaklaşım, konservatuvarlar ve üniversitelerdeki oyunculuk pedagojisi açısından da yeni tartışma alanları açar.
Üniversitede Travma Bilgili Oyunculuk Eğitimi: Konservatuvarlar İçin Yeni Bir Pedagojik Yaklaşım →
Travma Bilgili Oyunculuk Üzerine Daha Fazla Okuyun
Travma Bilgili Oyunculuk Nedir? Güvenli ve Etik Oyunculuk Eğitimi
Sinir sistemi, güvenli alan, duygusal bellek ve eğitim-terapi sınırı üzerine daha ayrıntılı bir okuma.
Travma Madenciliği Oyunculuk Eğitiminde Neden Risklidir?
Kişisel deneyim, performans, güç ilişkileri ve sinir sistemi güvenliği arasındaki etik sınırlar.
Üniversitede Travma Bilgili Oyunculuk Eğitimi
Konservatuvarlar, eğitmen-öğrenci ilişkisi ve çağdaş oyunculuk pedagojisi üzerine bir değerlendirme.
Travma Bilgili Oyunculuk® Tiyatrohane Eğitimlerinde
Travma Bilgili yaklaşımı yalnızca teorik bir çalışma olarak değil, oyunculuk eğitiminin içinde uyguluyoruz. Eğitim programlarımızın yapısını, içeriklerini ve kayıt koşullarını ilgili program sayfalarından inceleyebilirsiniz.
OYUNCULUK PROGRAMLARINI İNCELE